Samir Lande 04 Sep 2025 कविताएँ प्यार-महोब्बत मक्षिका आणि ती समीर लांडे love box samir lande marathi 13552 0 Marathi :: मराठी
ती सुंदर होती, पण तिच्या सौंदर्याच्या भोवती एक वेगळंच जग फिरत असे. जणू तिच्या चेहऱ्याभोवती नेहमीच एक मक्षिका बसलेली असायची — एक विचित्र, त्रास देणारी, आणि कधी मधुर कधी कडवट अशी मक्षिका. ती फक्त एक किटक नव्हती, ती तिच्या मनातील वेदनेची प्रतिमा, तिच्या अंतरंगाची जाणीव होती. तीने चंद्रप्रकाशातला नजरा जेव्हा स्वतःच्या आरशात पाहिला, तेव्हा तिला दिसलं की तिच्या चेहऱ्यावर बसलेली ती मक्षिका तिच्यावर प्रेम करत नव्हती, तर सतत तिचं छळ करत होती. सौंदर्य जरी तिचं वरदान असलं, तरी त्या सौंदर्याच्या खालोखाल काही तरी अस्वच्छ, कडवट आणि वेदनादायक होतं — आणि ती मक्षिका त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेणारी. तीच्या आयुष्यात वेगवेगळे रंग होते — आनंद, वेदना, स्वप्नं, निराशा, प्रेम आणि त्रास. पण त्या रंगांच्या मधोमध ती मक्षिका फिरत राहायची, जणू प्रत्येक आनंदाच्या ठिकाणी ती तिच्या अंगावर कुरतडत असे. ती जेव्हा हसत असे, तेव्हा त्या हसण्यातही काही तरी कडवटपण असायचं. जसं फुलावर बसलेली मक्षिका मधुर गंधातही थोडीशी कडवटता आणते. तिचं हसणं म्हणजे एक कापसाचा परदा — आतलं वेदनाग्रस्त मन त्या कापसाखाली दडलेलं. तीला कधी कधी वाटायचं की ती मक्षिका फक्त तिचं सौंदर्य नाही तर तिचं मन आणि आत्मा यांचाही अपमान करत आहे. ती मक्षिका तिच्या स्वप्नांवर सतत छाया टाकत होती, तिच्या आयुष्यातील आनंदाचे क्षण पिकून टाकत होती. ती मनात खोलवर एक नाद होता — काहीतरी चिरंतन वेदना, जी तिला मुक्त होऊ देत नव्हती. ती मक्षिका ही नादाची, वेदनेची प्रतिमा होती. कधी कधी ती मनात विचार करायची — जर ती मक्षिका नसेल, तर तिला कसे वाटेल? तिला तिच्या सौंदर्याचा किती आनंद होईल? ती किती मोकळी होईल? पण ती मक्षिका नेहमीच तिच्या जवळ असायची — कधी तिच्या केसांत अडकून, कधी तिच्या डोळ्यात दृष्टी न सोडत, तर कधी तिच्या हृदयावर जखम करत. तीच्या आयुष्यात कधी एक वळण आले, जेव्हा तिने ठरवलं की आता ती मक्षिका सोडवेल, आणि स्वतःची मोकळी छाया शोधेल. पण ती मक्षिका इतकी सोपी नव्हती; ती एक जिवंत प्रेतसदृश सावली होती, जी तिला तिच्या अस्तित्वाच्या प्रत्येक टप्प्यावर पकडून ठेवायची. ती तिच्या स्मृतींना मागे नेऊ लागली — लहानपणीचा काळ, जिथे मक्षिकेचा त्रास फारसा नव्हता, पण आतल्या मनात एक कोरडा, उघडा आणि अस्वस्थपणा होता. तो अस्वस्थपणा हळूहळू ती मक्षिकेच्या रुपाने बाहेर आला. त्या काळात तिने पहिल्यांदा अनुभवले प्रेम, पण ते प्रेम अशुद्ध होते — जिथे सौंदर्याला जास्त महत्त्व देण्यात आलं आणि मनाला विसरलं. त्या आठवणींना ती प्रत्येक वेळा पिडा म्हणून अनुभवत असे, आणि तिचा चेहरा तसाच भावनिक शस्त्रास्त्र झाला. तीने आपली कहाणी एखाद्या झुळझुळीत दिवशी लिहायला सुरुवात केली, जिथे ती मक्षिका तिच्या मनाच्या खिडकीतून आत येऊन तिला त्रास देत होती. "माझ्या चेहऱ्यावर बसलेल्या मक्षिकेप्रमाणे, तुझा त्रास मला नेहमीच होत राहतो," ती लिहित होती. ती जाणत होती — तिच्या जीवनातील प्रत्येक आनंदाच्या क्षणात ती मक्षिका जणू छाया बनून उगवत होती. ती ती छाया नव्हती ज्याला सहज दूर करता येईल; ती तिचा भाग होती, तिचं दुःख, तिचा संघर्ष. तिच्या आयुष्यातील हे कटू सत्य तिला वेगळं करत होतं — लोक तिला फक्त तिच्या सुंदरतेमुळे पाहायचे, पण त्या सौंदर्याच्या मागे असलेली वेदना कोणालाही समजत नव्हती. ती मक्षिका आणि ती यांच्यातील हा संघर्ष म्हणजे आयुष्याच्या एका खोल आणि वेदनादायी किनाऱ्यावरील चालणं होतं. तीच्या आयुष्यातला प्रत्येक दिवस वेगळाच, पण सारखाच त्रास देणारा असायचा. मक्षिका तिच्या चेहऱ्यावर बसून फक्त त्रास देत नसती, ती तिच्या मनाला सतत छळत होती, जणू तिच्या आतल्या आवाजाला दबवून ठेवायची. कधी तिला वाटायचं की ती मक्षिका म्हणजे तिचा अंतर्मनाचा एक भाग आहे, जी तिला सतत आठवण करून देते — तुझा वेदना अनंत आहेत, तू कधीही मोकळी होऊ शकणार नाहीस. तीच्या मनात भिंती होत्या — ज्या भिंतींना कोणी पाहू शकत नव्हतं, पण त्या भिंतींवर मक्षिका बसून त्यांना अजून घट्ट करत होती. त्या भिंतींतल्या त्या भिंतींना तिने वेगवेगळ्या नामांनी ओळखलं — ‘अवहेलना’, ‘एकटेपणा’, ‘भीती’, ‘विरह’, आणि ‘अवज्ञा’. ती मक्षिका म्हणजे केवळ त्रासदायक एक कीटक नव्हता, तर ती तिचा एक सावळा माणूससारखी होतो — ज्याने तिच्या स्वप्नांना फाडून टाकायचं काम घेतलं होतं. तिच्या आठवणींमध्ये ती मक्षिका त्याच ठिकाणी उभी असायची जिथे तिचा आनंद उध्वस्त झाला होता. कधी बालपणाच्या त्या पावसाळी संध्याकाळी, जिथे तिचा मनातला पहिला तडाखा बसला होता, कधी तर त्या वेळी जिथे प्रेमाच्या तुटलेल्या स्वप्नांनी तिचा अंतर्मन फोडला. तिला आठवतं, कशी ती मक्षिका तिच्या गालावर बसून, तिच्या हसण्याला काटा घालायची; जसं एखादा कडवट शब्द हृदयाला जखम करतो. ती प्रत्येक वेळी आपल्या डोळ्यांतून थोडसं वेदनाग्रस्त हसू काढत असे, पण तिच्या मनात एक वेदना वाढतच चालली होती. तिच्या हृदयातल्या त्या वेदनेचा आवाज इतका जोरात वाढत होता की तो तिला थांबवता येत नव्हता. तो आवाज तिला वेगवेगळ्या वेळा म्हणायचा, “तू स्वप्नं पाहू नकोस, कारण हे स्वप्नं तुझ्यासाठी नव्हती.” म्हणून तीने आपले मन आणि भावना एका कोपऱ्यात दडवल्या. तीने हळूहळू बाह्य जगापासून दूर जाण्याचा निर्णय घेतला. पण ती मक्षिका तिचा पाठ सोडत नव्हती. ती तिच्या मनातल्या प्रत्येक खिडकीतून आत येऊन तिच्या अंतरंगाला झळकवत होती. ती मक्षिका तिच्या आयुष्यातली ती तिमिर होती — जी सौंदर्याच्या पार्श्वभूमीवर एक काळोखाची साखळी तयार करत होती. कधी कधी तिला वाटायचं, की जिथे ती मक्षिका बसलेली आहे, तिथे तीच तिची खरी ओळख आहे — सुंदरतेच्या परदेखाली असलेलं वेदनाग्रस्त मन. तीने हे स्वीकारायचं ठरवलं की तिच्या मनातील त्या वेदनेशी सामना करायचा. पण ती मक्षिका इतकी ताकदवान होती की ती तिला सतत मागे खेचायची. अखेर, एका थंड, नीरव रात्री ती आपल्या मनाशी संवाद साधत म्हणाली, “आता मला या मक्षिकेपासून मोकळं व्हायचंय. मला माझं स्वप्न पाहायचंय, मला हसायचंय.” पण त्या मक्षिकेला अजून काही सांगायचं होतं — ती म्हणाली, “तु मोकळी होणार नाहीस, कारण मी तुझ्या मनाचा भाग आहे. मला सोडवणं म्हणजे स्वतःला सोडवणं.” त्या रात्री ती जागी राहून आपल्या मनाच्या खोल खोल कोपऱ्यांत उतरली. तिच्या अंतरंगाच्या त्या विसरलेल्या भागांना उजेडात आणण्याचा प्रयत्न केला. तिच्या आयुष्यातील प्रत्येक वेदना, प्रत्येक आठवण, प्रत्येक अपयश तिने पुन्हा अनुभवले, पण आता भेदक नाही, तर एक साक्षात्कार म्हणून. त्या क्षणी ती मक्षिका हळू हळू तिनं ओळखली — ती तिचा वेदना नव्हती, ती तिचं बळ होती. ती तिचं अस्तित्व होती, जी तिला जगायला शिकवते. लेखक : समीर लांडे एक हळव्या मनाचा प्रवाशी